NLMagazine, Lifestyle & Gezondheid - Omega-3-vetzuren worden al langer in verband gebracht met gunstige effecten op gezondheid van het hart en bloeddruk. Uit recent onderzoek blijkt echter dat deze vetzuren mogelijk ook een beschermende rol spelen tegen osteoporose (botontkalking). Dit komt naar voren uit een nieuwe cross-sectionele studie in Frontiers in Nutrition, uitgevoerd met gegevens uit het grootschalige Amerikaanse NHANES-onderzoek.
Osteoporose en voeding
Osteoporose komt veel voor bij ouderen en verhoogt het risico op botbreuken, vooral in de heup, wervelkolom en pols. Preventie richt zich traditioneel op voldoende calcium en vitamine D. Steeds meer onderzoek laat echter zien dat ook andere voedingsstoffen, zoals omega-3 vetzuren, een rol kunnen spelen bij het behoud van sterke botten.
Onderzoeksopzet
Voor dit onderzoek werden gegevens geanalyseerd van 8.889 volwassenen van 50 jaar en ouder. Hun botmineraaldichtheid (BMD: een maat voor botsterkte) werd gemeten met een speciale röntgentechniek. Op basis van de resultaten werden deelnemers ingedeeld in drie groepen: normale botdichtheid, osteopenie (verminderde botdichtheid) en osteoporose.
De inname van omega-3 vetzuren werd bepaald met behulp van voedingsvragenlijsten (twee 24-uurslijsten en een frequentievragenlijst). Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen verschillende vormen van omega-3: alfa-linoleenzuur (ALA), docosapentaeenzuur (DPA), eicosatetraeenzuur (ETA), eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA). De deelnemers werden vervolgens verdeeld in vier groepen, afhankelijk van hun totale omega-3-inname.
Lager risico bij hogere inname
De groep met de hoogste omega-3-inname had een duidelijk lager risico op osteoporose dan de groep met de laagste inname. Na correctie voor factoren zoals leeftijd, geslacht, BMI, rook- en drinkgedrag, calciumspiegels en andere gezondheidskenmerken bleek het risico 29% lager in de hoogste innamegroep.
Dit effect was het sterkst zichtbaar bij vrouwen (35% lager risico), bij deelnemers jonger dan 60 jaar (49%) en bij niet-rokers (36%). Bij oudere deelnemers en rokers werd geen duidelijk verband gevonden. Over de gehele groep was er een lineair verband: hoe meer omega-3 werd ingenomen, hoe kleiner het risico op osteoporose.
Mogelijke verklaringen en vervolgonderzoek
De onderzoekers noemen drie mogelijke verklaringen voor dit effect:
-
Ontstekingsremming – omega-3 heeft een ontstekingsremmende werking, wat gunstig kan zijn voor de botgezondheid.
-
Betere calciumopname – omega-3 kan de samenstelling van celmembranen beïnvloeden, waardoor calciumkanalen beter functioneren en meer calcium beschikbaar komt voor het bot.
-
Stimulatie van botopbouw – er zijn aanwijzingen dat omega-3 de activiteit van osteoblasten (botvormende cellen) stimuleert, wat kan bijdragen aan behoud van botmassa.
Omdat dit een cross-sectioneel onderzoek was – een momentopname – kan er geen directe oorzaak-gevolgrelatie worden vastgesteld. De resultaten sluiten echter goed aan bij eerder onderzoek. De onderzoekers pleiten daarom voor vervolgstudies, waaronder langlopende onderzoeken en interventiestudies, om te bevestigen of een hogere omega-3-inname daadwerkelijk bijdraagt aan het verminderen van het risico op osteoporose.
Bron
NPN (Natuur- en gezondheidsProducten Nederland), Liu, Z., Cai, S., Chen, Y., Peng, Z., Jian, H., Zhang, Z., & Huang, H. (2025). The association between dietary omega-3 intake and osteoporosis: a NHANES cross-sectional study. Frontiers in Nutrition, 11, 1467559.
