De toekomst lijkt dichterbij dan ooit - NLMagazine, Satellieten, IT, controle en controle - Alsof de duizenden Starlink-satellieten die nu al om de aarde cirkelen nog niet genoeg zijn, heeft Elon Musk volgens berichten nu toestemming gevraagd om uiteindelijk tot één miljoen AI-satellieten in een baan om de aarde te brengen.
Alleen al dat getal is nauwelijks te bevatten. Toch is de techniek inmiddels zover dat dergelijke plannen niet langer pure sciencefiction zijn.
Wereldwijde infrastructuur 24/7
Het gaat dit keer niet alleen om internetverbindingen, maar om een wereldwijde infrastructuur waarop kunstmatige intelligentie dag en nacht kan draaien. Denk aan communicatie, navigatie, financiële systemen, zelfrijdende auto's, weersvoorspellingen en talloze andere digitale diensten die rechtstreeks afhankelijk worden van rekenkracht in de ruimte.
Dat klinkt indrukwekkend, maar roept ook een fundamentele vraag op: ‘Wie krijgt straks de controle over die digitale infrastructuur???’
Data, data en data
Hoe meer AI zich ontwikkelt, hoe meer gegevens er worden verzameld en geanalyseerd. Iedere smartphone, auto, smartwatch of slimme meter levert voortdurend data aan. Met krachtige AI kunnen al die gegevens vrijwel realtime worden verwerkt. Dat biedt enorme voordelen voor wetenschap, gezondheidszorg en veiligheid, maar vergroot tegelijkertijd ook de mogelijkheden voor gedragsanalyse, profilering en digitale controle.
BigTech
Voorstanders zien vooral de kansen; snellere communicatie, betere rampenbestrijding en ongekende technologische vooruitgang. Critici waarschuwen juist dat de wereld steeds afhankelijker wordt van een klein aantal grote technologiebedrijven die een steeds grotere invloed krijgen op ons dagelijks leven.
Of Musks plan ooit volledig werkelijkheid wordt, is nog onzeker. Maar het idee alleen al zet aan tot nadenken. Nog geen twintig jaar geleden vonden we enkele honderden satellieten bijzonder. Nu wordt gesproken over een miljoen AI-satellieten die de aarde permanent omringen.
De techniek ontwikkelt zich razendsnel. Misschien is de belangrijkste vraag daarom niet óf dit mogelijk wordt, maar of overheden en burgers nog wel voldoende grip houden op een digitale infrastructuur die zich letterlijk boven onze hoofden bevindt. Dat is misschien wel de meest opmerkelijke ontwikkeling van deze tijd.
Jos de Jong
