Gebruikerswaardering: 5 / 5
AI en spraakherkenning - NLMagazine, AI en accenten - Een Gronings of Limburgs accent zorgt bij veel spraakherkenning nog altijd voor problemen. Wie niet strak Algemeen Nederlands spreekt, merkt vaak dat woorden verkeerd worden omgezet naar tekst. Het nieuwe Nederlandse AI-model met de naam ‘Murmel’ moet daar verandering in brengen.
Murmel en is ontwikkeld door het Nederlandse bedrijf The AI Factory. Volgens onderzoek van de makers begrijpt het systeem regionale accenten aanzienlijk beter dan bestaande open-source spraakmodellen. Vooral bij Groningse sprekers valt het verschil op’; Murmel maakt daar tot 30% minder fouten dan de beste concurrent.
Dat heeft vooral te maken met de manier waarop veel internationale AI-systemen worden gebouwd. Vrijwel alle grote spraakmodellen zijn vooral getraind op Engelstalige data. Nederlands wordt vaak slechts als extra taal toegevoegd, met veel minder oefenmateriaal. Regionale accenten verdwijnen daardoor al snel buiten beeld.
Murmel pakt dat anders aan. Het model is getraind op duizenden uren Nederlandse spraak. Voor een praktijktest werd negen uur aan audio debatten van de Tweede Kamer onderzocht, met sprekers uit elf provincies. In alle gevallen kwam Murmel als beste uit de test.
Dat verschil merk je vooral in de praktijk. Waar andere systemen bij Limburgse sprekers gemiddeld één op de vijf woorden verkeerd herkennen, verlaagt Murmel dat naar ongeveer één op de zeven woorden. Ook mensen die buiten Nederland zijn geboren worden beter verstaan.
Volgens ontwikkelaar Maarten Sukel draait het uiteindelijk om toegankelijkheid. Spraaktechnologie moet niet alleen goed werken voor mensen zonder accent, maar juist voor iedereen die normaal gesproken minder goed door AI wordt begrepen.
De technologie wordt inmiddels gebruikt voor het uitschrijven van vergaderingen, telefoongesprekken en gesprekken in de zorg. Ook gemeenten tonen interesse. Onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam gebruiken Murmel bijvoorbeeld om raadsvergaderingen automatisch om te zetten naar tekst, zodat lokale informatie beter toegankelijk wordt voor inwoners.
Opvallend is ook waar de technologie draait. Een deel van de servers staat bij hostingbedrijf Leafcloud, onder meer in een verzorgingshuis in Zaandam. De warmte die de computers produceren wordt daar gebruikt om water te verwarmen voor bewoners. Daarmee levert de AI niet alleen digitale, maar ook praktische winst op.
Murmel is volledig in Nederland ontwikkeld en draait uitsluitend op Nederlandse servers. Volgens de makers blijven alle gegevens daardoor binnen Nederland en voldoet het systeem aan Europese privacyregels zonder afhankelijk te zijn van Amerikaanse cloudbedrijven. In een tijd waarin Europa steeds meer spreekt over digitale onafhankelijkheid, lijkt Murmel daarmee meer te zijn dan alleen een slim spraakmodel.
