Gebruikerswaardering: 4 / 5
Door Jos de Jong - NLMagazine Economie & Duurzaamheid - Er is één politieke reflex die zelfs een nucleaire winter overleeft: ‘Laat de rijken maar betalen’. Ooit was dat een heerlijke meezinger van Drukwerk, maar nu is dat het standaardantwoord op elk begrotingstekort. Defensie duurder? Zorgkosten hoger?
Ergens moet geld vandaan komen en dat woont toevallig ‘ergens’ in een vrijstaand huis. Hoe krom kun je denken en hoe belachelijk kun je het maken; zelfs de landen om ons heen barsten in lachen uit.
Vrijheidsbijdrage
De Haagse bureau-ambtenaren hebben weer wat gevonden, de vrijheidsbijdrage cq -belasting. Burgers en bedrijven moeten miljarden extra ophoesten voor defensie. Maar voor sommige economen is dat niet genoeg. Volgens onder anderen Bas Jacobs, Frank Kalshoven en Mathijs Bouman moet er óók een extra heffing op vermogen komen. Want wie veel bezit heeft, heeft ‘meer te verliezen’.
Dat klinkt stoer bij een talkshowtafel. Tot je beseft dat belastingen geen verzekeringspremies zijn. Alsof een raket eerst netjes het kadaster raadpleegt om te bepalen welk dak hij moet raken. Alsof vermogenden momenteel vrijgesteld zijn van belasting. Box 3 wordt geheven over fictieve rendementen, papieren winsten waar menig belegger alleen van kan dromen. De inkomstenbelasting is progressief: meer verdienen is meer betalen. Maar kennelijk is het morele plafond nog niet bereikt, want ook je vele moeizaam bijeengeschraapte spaargeld, dat tot stand is gekomen uit gedurende de jaren verzamelde netto inkomens, gaat opnieuw belast worden. Hoe gek kun je het maken…
Verkassen naar het buitenland
Wat werkelijk stoort, is de achteloosheid waarmee economische realiteit wordt genegeerd. Kapitaal is mobiel, ondernemingen zijn mobiel en mensen met serieuze vermogens zijn mobiel. Als het fiscale klimaat verandert in een morele heropvoedingscursus, dan ga je je verplaatsen en ga je ergens anders wonen waar deze onachtzaamheid niet bestaat. Dat doe je niet uit wrok of iets dergelijks, maar gewoon uit ratio.
Steeds meer bedrijven en particulieren nemen de benen
Kijk naar Amazon. Producten worden hier in Nederland verkocht, maar vanuit het buitenland verzonden. De omzet en winst komen in buitenlandse handen, in landen waar het logistiek en fiscaal gunstiger is. Nederland krijgt weliswaar het busje in de straat, maar niet de bijbehorende belasting en dus is er sprake van een steeds lager bruto nationaal product; pure Nederlandse kapitaalvernietiging dus. Tel het aantal bedrijven maar eens op dat de laatste jaren naar andere landen is vertrokken. Er zijn echt héél veel bedrijven die hun activiteiten buiten Nederland verrichten en dat aantal gaat ongetwijfeld nog verder stijgen zodra Den Haag opniéuw een creatieve heffing bedenkt.
Ook is het niet vreemd dat niet alleen oudere gepensioneerde personen maar ook veel jongere mensen het hier voor gezien houden vanwege het steeds moeilijker wordende economische klimaat en inherente regelgeving. Het aantal personen dat de laatste jaren is geëmigreerd is gigantisch en spreekt boekdelen. Je laat je toch immers niet continu de kaas van je brood eten!
Het gevolg laat zich raden; minder investeringen, minder hoofdkantoren, minder hoogwaardige banen,
minder jongeren die in Nederland een baan zoeken, naar het buitenland vertrokken ouderen die hun geld niet meer in Nederland uitgeven met een lager Nederlands bruto nationaal product tot gevolg en hogere belastinginkomsten in landen die ondernemerschap niet primair als karakterfout beschouwen.
Ongelijkheid
Intussen blijft het morele frame ‘Ongelijkheid is Het Kwaad’ overeind en wel vermogensongelijkheid in het bijzonder. Dat veel vermogen vastzit in pensioenpotten, dat ondernemers risico’s namen waar anderen zekerheid kozen, dat bedrijven ook cruciale infrastructuur bezitten, het lijkt allemaal wel bijzaak. Ergens las ik eens de uitdrukking ‘De symboliek is belangrijker dan de som’, een uiting die in dit kader aan duidelijkheid niets te wensen overlaat.
Het tragikomische is dat men in naam van solidariteit de belastingbasis uitholt en in naam van rechtvaardigheid de economische motor afremt. En zodra de opbrengst dan toch weer opnieuw tegenvalt, klinkt opnieuw het bekende refrein ‘er moet weer wat bij’.
Pluk de rijken? Tja, dat kan, maar of het eerlijk is, blijft de vraag. Maar wees als politiek dan in ieder geval ook eerlijk genoeg om erbij te zeggen dat we intussen onze welvaart voor een heel groot deel exporteren en dat de rekening uiteindelijk echt niet alleen in de villawijk belandt, maar gewoon bij alle gewone burgers en dus bij iedereen die hier ín Nederland blijft.
Jos de Jong
