Door Arjen van Berkum - NLMagazine, Economie & duurzaamheid - Het artikel van Arjen van Berkum (verschenen bij LinkedIn, in het Engels)behandelt het trickle-down effect van kostenstijgingen in waardeketens en schetst de gevolgen voor contractonderhandelingen in 2025 en 2026. Het centrale idee is dat elke kostenverhoging – of die nu voortkomt uit hogere grondstofprijzen, energie- en logistiekkosten, nieuwe tarieven of geopolitieke onzekerheid – zelden door één partij wordt geabsorbeerd.
In plaats daarvan worden deze kosten door de hele keten heen doorberekend tot ze uiteindelijk de eindgebruiker bereiken. Dit fenomeen, bekend uit zowel economische theorie (zoals cost-pushinflatie) als praktijk, maakt duidelijk dat stijgende prijzen een onvermijdelijk effect hebben op alle schakels in de keten.
De economische druk leidt ertoe dat contracten steeds vaker onderwerp worden van heronderhandeling. Clausules rond prijsindexatie, prijsaanpassingsmechanismen en force majeure worden nauwkeuriger geanalyseerd en aangescherpt. De vraag wie welk deel van het risico draagt – bijvoorbeeld bij plotselinge prijsstijgingen van materialen of logistieke toeslagen – zal cruciaal zijn. In periodes van inflatie neemt de frequentie en complexiteit van contractonderhandelingen significant toe. Het gaat daarbij niet alleen om cijfers, maar vooral om strategische keuzes over risicoverschuiving binnen waardeketens.
Het artikel benadrukt dat onderhandelaars meer nodig hebben dan enkel juridische kennis of procesvaardigheden. Een diepgaand begrip van de volledige keten is noodzakelijk:
-
Upstream: inzicht in kostenverhogende factoren, marktdynamiek en leveranciersstrategieën.
-
Downstream: begrip van de prijselasticiteit bij klanten en het concurrentieveld.
-
Interne positie: bewustzijn van de eigen risicobereidheid en verplichtingen richting klanten.
-
Risicobeoordeling: vooruitdenken in scenario’s, kansinschatting van kostenstijgingen en mogelijkheden voor risicodeling in contracten.
Vooruitkijkend voorspelt Van Berkum dat onderhandelingen intensiever en uitdagender worden. Bedrijven die investeren in een heldere analyse van hun positie in de keten, robuuste prijsmodellen en strategische onderhandelingsvaardigheden, zullen beter in staat zijn om kostenstijgingen te managen en concurrentievoordeel te behouden. Succes zal afhangen van inzicht, flexibiliteit en proactief risicobeheer: er zijn geen shortcuts in contractmanagement, alleen het structurele werk van begrijpen, anticiperen en onderhandelen in een steeds veranderende markt.
