Gebruikerswaardering: 5 / 5
Voorzitter Europese Commissie Ursula von der Leyen (bron: European Parliament) - Door Yael Potjer - Economisch Nieuws Holland Gold - NLMagazine/Economie & Duurzaamheid - Daar is ze weer, vaste prik en misschien wel de meest geziene gast in onze weekselectie. Niet zonder reden: Ursula von der Leyen is inmiddels uitgegroeid tot de machtigste vrouw van Europa.
Deze week presenteerde ze een historische EU-begroting van ongekende omvang, vol nieuwe belastingen en eurobonds. Maar krijgt ze er wel steun voor? Met haar steeds autocratischere stijl van besturen jaagt ze inmiddels vriend en vijand tegen zich in het harnas. Ook kijken we deze week uitgebreid naar goud: wat gaat de koers doen in de tweede helft van 2025?
Ursula von der Leyen wil historisch grote begroting
“Een begroting voor een nieuw tijdperk die past bij Europa’s ambitie,” aldus Ursula von der Leyen over de nieuwe EU-begroting voor 2028–2034. Ze stelt voor om het budget te verhogen van €1,2 biljoen naar €1,8 biljoen en uiteindelijk richting de €2 biljoen. Dat komt neer op een toename van ruim 50 procent, afhankelijk van de cijfers die je hanteert. Hoe dan ook een forse stijging. Het blijft vooralsnog een voorstel; het laatste woord is er zeker nog niet over gezegd. De EU-lidstaten én het Europees Parlement moeten unaniem instemmen met het plan. En de eerste reacties? Die zijn, op zijn zachtst gezegd, ronduit kritisch.
Een belangrijk onderdeel van het voorstel: nieuwe EU-brede belastingen, onder meer op elektronisch afval, tabak en bedrijven. Duitsland, het machtigste land van de EU, heeft zich al uitgesproken tegen extra belastingen op bedrijven. Ook zeggen de Duitsers dat een algemene verhoging van de EU-begroting onaanvaardbaar is op het moment dat alle lidstaten grote inspanningen leveren om hun nationale begrotingen op orde te brengen. Nederland, net als Duitsland een netto-betaler aan Brussel, sprak zich ook uit tegen het voorstel. Demissionair minister Eelco Heinen noemde de voorgestelde begroting “echt te hoog.”
De Financial Times schrijft dat Von der Leyens begrotingsplan tot grote ophef heeft geleid binnen de Europese Commissie. De krant spreekt van ‘chaotische achterkamergesprekken’ en wijst op haar ultra-gecentraliseerde aanpak, die volgens collega’s het voorstel nu al ondermijnt. Von der Leyen zou maandenlang in het geheim met haar topambtenaren aan het plan hebben gewerkt, zonder medeweten van haar team van eurocommissarissen. In de uren voor publicatie moest ze naar verluidt nog snel concessies doen, na zeldzaam intern verzet.
Dat verzet onderstreept volgens de Britse krant de al langer sluimerende frustratie over haar gesloten bestuursstijl binnen zowel het college van commissarissen als het ambtelijk apparaat. Die werkwijze zou Brussel inflexibel en foutgevoelig maken, aldus critici. Volgens hoge functionarissen hebben Von der Leyen en haar invloedrijke kabinetschef Björn Seibert de macht in haar tweede termijn nog sterker naar zich toegetrokken. Relatief kritische stemmen uit haar eerste termijn, zoals Thierry Breton en Margrethe Vestager, zijn verdwenen.
Ook Nederlandse critici laten van zich horen
Ewald Engelen noemde het plan om eigen belastingen te heffen “een slecht idee: geen belastingrechten voor zo’n ondemocratische instelling.” Edin Mujagić vond het voorstel van Von der Leyen eveneens veel te ver gaan: “Deze Europese Commissie is megalomaan en brengt de Europese samenwerking in gevaar met dit soort plannen!” Arno Wellens wijst erop dat de toename qua grootte vergelijkbaar is met het tijdelijke coronafonds: “Zodra er tijdens een noodsituatie zoals een pandemie iets wordt voorgesteld moet je het dus niet slikken vanwege de haast, je komt er nooit vanaf.”
Zowel Lex Hoogduin als Jeroen Blokland wijzen op de 400 miljard euro aan eurobonds die Von der Leyen wil uitgeven voor niet nader omschreven noodsituaties. Jeroen wijst op haar gebrek aan een democratisch mandaat en verwacht dat er stevige tegenwind zal volgen. Lex wil de eurobonds meteen schrappen uit het voorstel en geeft in een ander bericht aan dat de toekomst van Nederland en de EU in de komende verkiezingscampagne niet mag ontbreken.
Deze week klonk er in ieder geval een duidelijk startschot voor wat beladen en langdurige onderhandelingen beloven te worden. Wij blijven de ontwikkelingen rond de EU-begroting en Ursula von der Leyen op de voet volgen. Wordt vervolgd!
Yael Potjer groeide op in de Achterhoek en studeerde Economics & Business Economics aan de Universiteit Utrecht. Hij werkte vijf jaar bij een Utrechts consultancybedrijf en was korte tijd actief in de politiek. Al lange tijd heeft hij veel interesse in het geldsysteem en de euro. Vanuit de Franse Alpen volgt hij voor Holland Gold met veel nieuwsgierigheid de ontwikkelingen op de financiële markten.
Bron: Holland Gold
