Door Sijmen van Wijk - Ons land kenmerkt zich al eeuwenlang door een open samenleving te zijn. Dat heeft onze maatschappij veel goeds gebracht, immigranten die ons verrijkten met kennis en kunde.
Maar tijden veranderen en het is inmiddels niet meer zo dat internationale talenten automatisch voor Nederland kiezen, er zijn meer kapers op de kust. Hoog tijd voor de Nederlandse werkgever om zich te bekwamen in een effectieve talentenjacht naar die buitenlandse parels. Hoe zo’n effectieve talentenjacht eruit kan zien heeft Michel Daenen in een even toegankelijk als leerzaam boek beschreven met als heldere titel ‘Expatfactor’, een handboek voor strategisch expatbeleid.
Nederland is populair
Daenen constateert dat Nederland internationaal gezien verrassend populair is. Expats waarderen de Nederlandse kwaliteit van leven, onze georganiseerde samenleving en de ‘open mind’. Tot zo ver het goede nieuws. Maar hoe trek je als werkgever de juiste toptalenten aan en dat zonder weerstanden op te roepen bij je zittende medewerkers (die je absoluut niet kwijt wil!). Daarom adviseert Daenen: train je organisatie in interculturele communicatie, integratie is in de huidige tijd zeker geen bijzaak. Expats die zich buitengesloten voelen, blijken vaak niet erg lang te blijven in je organisatie. Ze weten immers dat ze ook elders aan de slag kunnen. Het boek van Daenen biedt vele handvatten om nieuwe internationale medewerkers, expats dus, een zachte landing in je organisatie te laten maken.
Cafetariamodel
Wat absoluut ook geen bijzaak is, is het feit dat werkgevers zich moeten bedenken dat de concurrentie om internationaal toptalent groot is. Talentvolle kenniswerkers hebben een uitgebreide keuze. Daarom is het noodzakelijk om na te denken hoe je je profileert als een internationaal aantrekkelijke werkgever. Hoe werf je proactief en vergroot je je slagingskans op een interessante expat aanzienlijk? Hoe maak je van jouw aanbod een persoonlijke match? Daenen laat zien dat er beslist mogelijkheden zijn, zoals maatwerk bieden. Een mooi voorbeeld is het zogenaamde cafetariamodel. Dit model werkt als volgt: toekomstige medewerkers stellen in dit model met punten hun eigen arbeidsvoorwaardenpakket samen. Dit model werkt vooral bij grote bedrijven met een goed ontwikkeld HR-systeem feilloos. En als je nu nog niet zo groot bent? Dan kun je als werkgever een meer bescheiden model aanbieden, zeg maar een ‘cafetaria light’- model.
Positieve indruk
Wanneer je alle fases goed doorlopen hebt, komt de eerste werkdag van je nieuwe expat. Dit is dé kans om een blijvende positieve indruk te maken. Een goed doordachte onboarding, zoals Daenen het noemt is cruciaal, want een goede start verhoogt direct de betrokkenheid van je medewerker. Daenen legt perfect uit hoe je een dergelijk programma kunt ontwerpen. Daarbij is feedback van je expats in hun eerste weken zo waardevol, dat het slim is om dit proces gestructureerd aan te pakken. Je kunt daarbij denken aan een mooi notitieboek met een goede pen, die geef je samen aan de expat als welkomscadeau. Door actief te vragen naar de bevindingen van de expat in de eerste weken gebruik je de onboarding niet alleen als leermoment voor de nieuwkomer, maar ook als feedbackmoment voor je eigen organisatie.
Ook voor het MKB heeft Daenen vele interessante tips. Zo weet de expat zich welkom en kan hij/zij op ondersteuning rekenen wanneer die nodig is.
Het leven in Nederland voor expats
Als de nieuwverworven expat voor het eerst in Nederland is betekent dat een grote verandering in het leven van die persoon en zijn/haar eventuele partner en/of gezin. Ook aan hen besteedt Daenen ruimschoots aandacht.
Als goede werkgever is het belangrijk je nieuwkomer in het proces van leven en werken in een nieuw land daadwerkelijk te ondersteunen. Daenen acht een zogenaamd pre-boardingprogramma noodzakelijk. Idealiter heeft een expat een dergelijk programma al doorlopen voor de aankomst in Nederland.
Cultuurverschillen binnen een bedrijf
Ga je naar het buitenland dan ervaar je cultuurverschillen vaak als een weldadige streling van de geest. Wanneer er expats in je organisatie werken verloopt dat proces toch vaak enigszins anders. Daarom is het verstandig om je te verdiepen in de culturele kenmerken van het land of de landen waar je expats vandaan komen. Op die manier voorkom je bijvoorbeeld dat je medewerkers onbedoeld beledigt en zo ongemerkt een valse start maakt. Cultuurtrainingen voor zowel je Nederlandse als internationale medewerkers kunnen helpen een gemeenschappelijke taal te ontwikkelen zodat er binnen je team geen misverstanden ontstaan. Er is dus zeker werk aan de winkel. Dat laat Daenen duidelijk zien.
Intercultureel leiderschap
Het moge duidelijk zijn: de komst van expats in je organisatie zorgt voor een systeemverandering die aanpassing van je leiderschap vraagt. Leidinggevenden hebben op elk niveau een cruciale rol in het succesvol integreren van de diverse teams. Daarbij is interculturele sensitiviteit onontbeerlijk, zo laat Daenen zien. Een veelvoorkomende valkuil is dat leidinggevenden denken dat aanpassing niet nodig is met als argument ‘Ik heb al zo veel jaren ervaring als leidinggevende, dat multiculturele aspect pak ik er wel even bij.’ Een misvatting aldus Daenen.
Cadeautje
Het boek Expatfactor biedt een rijke waaier aan adviezen, oplossingen en ideeën. Als extra bonus geeft Daenen de lezer een aantal concrete handvatten cadeau. In het boek zit namelijk een QR-code, waarmee je op een website checklists en handleidingen kunt downloaden. Zo kun je met een schat aan concrete hulpmiddelen strategisch in je bedrijf aan de slag gaan. De positieve impact die je daarmee creëert voor je internationale medewerkers is groot. Naast de talloze adviezen om de juiste internationale parel te vinden leert Daenen je in dit zeer lezenswaardige boek ook om die parels te integreren en te behouden voor je organisatie. Uiteindelijk wordt iedereen daar beter van.
Michel Daenen: EXPATFACTOR, hoe je als Nederlandse werkgever de talentenjacht wint in een turbulente arbeidsmarkt. ISBN: 978-94-93440-34-0










