Gebruikerswaardering: 5 / 5
Column door Fred van Assendelft - NLMagazine/Columns - Populisme is een politieke stijl die uitblinkt in eenvoudig taalgebruik, de doelgroep is niet het meest belezen deel van de bevolking; niet al te veel nuancering met korte-termijn denken: oplossingen zijn vaak gericht op snelle winst, niet op duurzame verandering; en populisme heeft een voorkeur voor wij – zij tegenstellingen.
Populisten wakkeren het vijanddenken aan. Tegenstanders kun je nog netjes behandelen, maar vijanden mag je door het slijk halen. Zij spreken daarom ook van WIJ tegen ZIJ. WIJ: een ontevreden groep autochtonen waarbij gedaan wordt alsof die een cultureel geheel vormen en eigenlijk het hele volk betreffen. ZIJ zijn natuurlijk de gevestigde macht en hun trawanten, de minderheden en nieuwelingen, ZIJ zijn de schuld van het woningtekort, de lage lonen en de hoge supermarktprijzen.
Populisten claimen een directe relatie met het volk, vaak via sociale media of massabijeenkomsten. Feitelijke onjuistheden en haat en nijd worden door de logaritmes van de sociale media, vooral via de aanhangers en mensen die het gedachtengoed delen, verspreid. Zo kunnen die algoritmes het wereldbeeld kleuren in de tint die zij willen en op sociale media kunnen mensen, die zich beroepen op feiten, daar moeiteloos worden overschreeuwd.
Populisten hebben eenvoudige oplossingen voor complexe problemen. Of het kan hoeft niet bewezen te worden, als het maar lekker bekt: We sluiten de grenzen en het probleem is opgelost. Populisten mogen echter niet te grof worden want dan worden ze beticht van racisme, ze houden het algemeen: Geen toegang voor gelukzoekers en terroristen. Je zegt zo niet dat alle immigranten misdadiger zijn, maar de suggestie wordt wel gewekt.
Populisten kunnen zowel politiek links als rechts zijn. Links populisme wijst op economische ongelijkheid en belooft sociale rechtvaardigheid. Voorbeelden:
Jean-Luc Mélenchon (Frankrijk), politieke partij Podemos (Spanje) en Bernie Sanders (VS, tijdens zijn campagnes). Rechts populisme richt zich vaak op nationalisme, migratie en culturele identiteit. Voorbeelden: Geert Wilders (Nederland, PVV), Marine Le Pen (Frankrijk, Rassemblement National), Donald Trump (VS) en Jair Bolsonaro (Brazilië).
Is uw taalgebruik populistisch ? Bent u een populist ?
