TAAL 23 ! Laat maar staan dat !

Er zijn veel keuzemogelijkheden in de stijl van onze geschreven communicatie, vooral in de digitale wereld van vandaag als stemtonen en lichaamstaal ontbreken; vooral vrouwen houden zich daarmee bezig. Het gebruik van leestekens, met name het uitroepteken staat zo voor veel meer dan alleen het !. Het staat voor hoe wij willen overkomen bij de lezer.

De werking van het uitroepteken is onderzocht. Het heeft wel degelijk effect: ontvangers oordeelden positiever naar de afzenders als die uitroeptekens gebruikten en wilden liever met die personen samenwerken.

Het uitroepteken is ontstaan in de 14e eeuw en uitgevonden door Alpoleio da Urbisaglia (Iacopo Alpoleio). Hij schreef een verhandeling² over acht leestekens, waaronder de punctus admirativus, die we vandaag de dag kennen als het uitroepteken. Hij claimde de uitvinding van dit teken, omdat hij vond dat teksten die bedoeld waren om emotie op te roepen, te monotoon werden gelezen. Daarom wilde hij meer kracht en expressiviteit aan het schrijven geven, waardoor het een essentieel hulpmiddel voor geschreven taal werd.

Het moment voor het verzenden van een zakelijke mail; ik lees het nog even na, staan er niet te veel uitroeptekens in ? Vier ? dat is een beetje veel, even wat weghalen. En op het eind: bedankt, (komma), of bedankt !, wat doe ik ?

Uitroeptekens plaatsen is waarschijnlijk eerder positief dan negatief, is de conclusie van het onderzoek. Misschien moet ik dus toch het leesteken wat meer vertrouwen en er minder over nadenken ? Jazeker, laat maar staan dat !

1. ^{Yidan Yin, Gil Appel, Cheryl Jan Wakslak, Nice to meet you.(!) Gendered norms in punctuation usage. Journal of Experimental Social Psychology, Volume 121, November 2025, 104812}

2. ^{Iacopo Alpoleio, De ratione punctandi secundum magistrum Iacopum Alpoleium de Urbesalia in forma epistulae ad doctorem quemdam salutatum, Padua (It.) ca. 1360}